Inloggen voor leden

Herpes van de vulva (herpes genitalis) 

De oorzaak

Herpes genitalis wordt veroorzaakt door een infectie met herpes simplex virus (HSV). Er bestaan 2 types: herpes simplex virus type 1 (HSV-1) en herpes simplex type 2 (HSV-2). HSV-2 is de meest voorkomende oorzaak van herpes genitalis. HSV-1 is vooral bekend als oorzaak van de zogenaamde 'koortslip'. Het type 1 virus lijkt echter toenemend de oorzaak te zijn van herpes genitalis, doorgaans als gevolg van contact tussen de mond en de geslachtsdelen.

Komt herpes genitalis vaak voor?

Ja, in Nederland is ongeveer 15% van de volwassenen geïnfecteerd met HSV-2. Niet al deze personen last hebben van herpes. Meer dan de helft van deze geïnfecteerden heeft géén last van herpes. Herpes behoort tot de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen (soa). Herpes genitalis komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Hoe wordt herpes genitalis overgebracht?

De overdracht gebeurt door lichamelijk, meestal seksueel, contact met een besmette partner. Deze partner is zelf meestal niet op de hoogte van het feit dat hij/zij een herpes-infectie heeft ter plaatse van de geslachtsdelen of de mond.

Wat zijn de klachten en verschijnselen van een herpes genitalis?

Dat hangt ervan af. Als het om een eerste contact met het herpesvirus gaat, dan kunnen er ernstige klachten bestaan. Vrouwen kunnen zéér veel pijn hebben bij het plassen. Deze pijn is soms zó ernstig, dat plassen zo lang mogelijk wordt uitgesteld. Bij lichamelijk onderzoek worden in zo'n geval talrijke pijnlijke zweertjes gezien bij de schaamlippen en bij de ingang van de schede/vagina.
Vaak is de afscheiding ook toegenomen. Bij een eerste infectie kunnen lymfklieren in de lies opgezwollen en pijnlijk zijn. Vrouwen kunnen zich er ook grieperig van voelen. Bij een herhaalde infectie zijn de klachten vaak minder erg. Er zijn minder zweertjes en ze liggen als een groepje bij elkaar. Herhaalde aanvallen zijn vaak op ongeveer dezelfde plek.

Hoe wordt een herpes-aanval uitgelokt?

Dat is niet bij iedereen hetzelfde. Van een aantal omstandigheden weten we dat deze een aanval kunnen uitlokken:

  1. stress en vermoeidheid
  2. zonlicht
  3. ziekte (met name een virusinfectie, zoals griep)
  4. menstruatie
  5. operaties (is eigenlijk óók een vorm van 'stress')

Hoe vaak komt de herpes-aanval terug (recidieven)?

Dat hangt af van het type HSV waarmee iemand is geïnfecteerd. HSV-2 infecties komen terug bij 90% in het eerste jaar na de eerste infectie, meestal na een aantal maanden. Bij een HSV-1 infectie komt de infectie minder vaak terug.

Als ik een koortslip heb, kan ik dan óók nog herpes genitalis krijgen?

Jazeker, dat kan. Als u besmet raakt met herpes genitalis zijn de klachten soms minder erg. Dit komt omdat er een 'gedeeltelijke' bescherming is van het koortslip virus.

Hoe wordt de diagnose 'herpes genitalis' gesteld?

Bij een eerste aanval (véél zweertjes/véél pijn) is de diagnose op basis van de huid bijna zeker te stellen. Met een wattenstokje wordt ook wat vocht afgenomen van de zweertjes. Dat is pijnlijk maar duurt gelukkig maar kort. Het aantonen van het virus is het definitieve bewijs dat sprake is van herpes genitalis. Bij een herhaalde aanval is het beeld vaak niet zo duidelijk.

Als bekend is welk type virus aanwezig is, is het makkelijker om een voorspelling te doen over het beloop. Het is ook mogelijk om antistoffen aan te tonen in het bloed. Zo’n test is bijvoorbeeld nuttig als zwangere vrouw een partner heeft met herpes genitalis, maar zelf niet met het virus bekend is. Als de zwangere vrouw nog geen antistoffen in haar bloed heeft loopt ze risico tijdens de zwangerschap besmet te raken.

Wie kan herpes genitalis krijgen?

Iedereen die seksueel actief is. Zoals al eerder genoemd lopen vrouwen een verhoogd risico om herpes op te lopen. Ook personen met een verminderde afweer lopen méér risico.

Hoe wordt herpes genitalis behandeld?

Er bestaat géén echte behandeling voor herpes genitalis, maar de klachten kunnen wèl worden behandeld. Bij een eerste infectie is het daarom van groot belang dat er zo snel mogelijk wordt begonnen met het innemen van medicijnen. De klachten zullen dan snel minder worden. Medicijnen die vaak worden gegeven (meestal tabletten) zijn anti-virale middelen. Ook kan er crème, zoals zinkzalf worden voorgeschreven. Als er veel pijn is, kan een verdovende crème helpen.

Wat moet ik mijn partner vertellen als ik herpes heb?

Eerlijkheid duurt het langst. Als u een nieuwe partner heeft kunt u condooms gebruiken om besmetting te voorkomen. Als er sprake is van een al langer bestaande relatie is er een redelijk grote kans dat uw partner óók met HSV is besmet. Bij onzekerheid kan er via de huisarts bloed geprikt worden op antistoffen.

Wat te doen als iemand die herpes heeft zwanger is?

Herpes genitalis tijdens de zwangerschap kan in heel soms leiden tot miskraam of vroeggeboorte. De meeste besmette vrouwen krijgen gezonde baby's. Het risico voor de baby is het grootst als er 4-6 weken voor de bevalling sprake is van een eerste infectie. Dan zal meestal voor een keizersnede worden gekozen. Bij herhaalde aanvallen is het risico klein. Een eerste aanval van herpes genitalis tijdens de zwangerschap wordt op dezelfde manier behandeld als bij niet zwangere vrouwen.

Hoe kan ik mijzelf beschermen tegen herpes genitalis?

Vermijd seksueel contact met iemand die zweertjes heeft ter plaatse van de lippen en/of de penis. Vaak is de partner al besmettelijk in de fase waarbij er nog geen zweertjes zichtbaar zijn.